Πώς μία δασική πυρκαγιά δημιουργεί το δικό της καιρό;

Σύνταξη: Θ.Μ. Γιάνναρος, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη

Κάθε δασική πυρκαγιά μπορεί να δημιουργήσει το δικό της καιρό, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στην εκδήλωση απρόβλεπτης και συχνά αλλοπρόσαλλης συμπεριφοράς. Αυτό φάνηκε με ζωντανό τρόπο στην πυρκαγιά στις Κεχριές Κορινθίας, η οποία εκδηλώθηκε στις 22 Ιουλίου 2020. Πράγματι, μέσα σε διάστημα λίγων λεπτών (~30 min) από την έναρξη της, παρατηρήθηκε η δημιουργία ενός πυροσωρείτη. Τα νέφη αυτού του τύπου σχηματίζονται ως αποτέλεσμα της ισχυρής θέρμανσης που προκαλείται από την καύση της καύσιμης ύλης και υποδεικνύουν ρητά ότι η πυρκαγιά δημιουργεί το δικό της καιρό.

Φωτογραφία του Γιάννη Καλαντζή στις 22.07.2020, η οποία δείχνει τη δημιουργία ενός πυροσωρείτη πάνω από την πυρκαγιά στις Κεχριές.

Πώς δημιουργούνται οι πυροσωρείτες;

Η έντονη θερμότητα που εκλύεται από την καύση της καύσιμης ύλης θερμαίνει τον αέρα, ο οποίος εξαναγκάζεται να κινηθεί γρήγορα ανοδικά μέσα στο πλούμιο του καπνού. Ο θερμός και ελαφρύς αυτός αέρας είναι επίσης εξαιρετικά τυρβώδης. Ως εκ τούτου, ψυχρός αέρας έξω από πλούμιο αρχίζει να εισρέει μέσα σε αυτό, και το πλούμιο αρχίζει να ψύχεται. Καθώς το πλούμιο συνεχίζει να ανεβαίνει ψηλότερα, η ελαττούμενη ατμοσφαιρική πίεση αναγκάζει τον αέρα του πλουμίου σε διαστολή, με αποτέλεσμα την περαιτέρω ψύξη του. Μόλις ψυχθεί αρκετά, οι υδρατμοί που υπάρχουν μέσα στο πλούμιο αρχίζουν να συμπυκνώνονται επάνω στα σωματίδια της στάχτης, δημιουργώντας ένα σωρείτη, ακριβώς πάνω από το πλούμιο. Καθώς ο σωρείτης αυτός δημιουργήθηκε από την πυρκαγιά, τον ονομάζουμε πυροσωρείτη.

Τι σημαίνουν αυτά τα νέφη για τη συμπεριφορά των δασικών πυρκαγιών;

Η δημιουργία πυροσωρείτη πάνω από μία δασική πυρκαγιά αποτελεί ξεκάθαρη ένδειξη πως η πυρκαγιά δημιουργεί το δικό της καιρό. Άνεμοι που δημιουργούνται από την ίδια την πυρκαγιά θα πρέπει να αναμένονται, καθώς αέρας από παρακείμενες περιοχές αρχίζει να ρέει προς την πυρκαγιά προς αναπλήρωση του ανερχόμενου θερμού αέρα. Οι άνεμοι αυτοί μπορεί να είναι σημαντικά ισχυρότεροι των επικρατούντων ανέμων. Επιπρόσθετα, το ρεύμα ανωμεταφοράς της πυρκαγιάς μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πυκνότητα της κηλίδωσης, μεταφέροντας καιόμενη καύσιμη ύλη σε μεγάλες αποστάσεις και ξεκινώντας νέες εστίες.